دولت فدرال کانادا ظرفیت اقامت دائم از طریق برنامه استانی (PNP) را افزایش داده و در مقابل، سهمیه برنامه کارگران خارجی موقت (TFWP) را کاهش داده است. بر اساس برنامه جدید، کانادا قصد دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۱٬۵۰۰ نفر را از طریق PNP به اقامت دائم بپذیرد؛ یعنی ۶۶ درصد بیشتر از هدف قبلی که ۵۵٬۰۰۰ نفر بود. در مقابل، هدف پذیرش برای کارگران تحت برنامه TFWP در سال ۲۰۲۶ به ۶۰٬۰۰۰ نفر کاهش یافته است، در حالی که هدف قبلی ۸۲٬۰۰۰ نفر بود. از طرف دیگر، در سال ۲۰۲۶ تعداد افرادی که قرار است با اجازه کار از طریق برنامه تحرک بینالمللی (IMP) وارد کانادا شوند، ۱۷۰٬۰۰۰ نفر تعیین شده است یعنی ۳۲ درصد بیشتر از هدف قبلی که ۱۲۸٬۷۰۰ نفر بود. با این حال، در برنامه جدید، دولت کانادا تعداد کل پذیرشهای اقامت موقت را به شکل قابل توجهی کاهش داده است. بخش اصلی این کاهش مربوط به دانشجویان بینالمللی است، چون هدف پذیرش آنها تقریباً نصف شده: از ۳۰۵٬۹۰۰ نفر در برنامه قبلی به ۱۵۵٬۰۰۰ نفر در سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است.
هدفهای سالانه پذیرش برای اقامت موقت (Temporary Residence)
| 2026 (current plan) | 2025 | 2026 (previous plan) | |
| Workers | 230,000 | 367,750 | 210,700 |
| Students | 155,000 | 305,900 | 305,900 |
| Total | 385,000 | 673,650 | 516,600 |
این تغییرات در برنامه سطوح مهاجرت ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ (Immigration Levels Plan 2026–2028) اعلام شدهاند.
این برنامه، اهداف پذیرش اقامت دائم و اقامت موقت را برای سال آینده مشخص میکند و همچنین اهداف تقریبی دو سال بعد را نیز تعیین کرده است.
کاهش تعداد ساکنان موقت، دولت کانادا اهداف سالانه پذیرش برای اقامت موقت را به شکل زیر تعیین کرده است:
| 2026 | 2027 | 2028 | |
| Workers – IMP | 170,000 | 170,000 | 170,000 |
| Workers – TFWP | 60,000 | 50,000 | 50,000 |
| Total workers | 230,000 | 220,000 | 220,000 |
| Students | 155,000 | 150,000 | 150,000 |
| Total temporary residents | 385,000 | 370,000 | 370,000 |
اهداف جدید برای اقامت موقت (Temporary Residence) بهطور قابل توجهی پایینتر از اهداف تعیینشده در برنامه سال گذشته هستند، اما در واقع با آمار واقعی پذیرشها در طول سال ۲۰۲۵ تفاوت زیادی ندارند.
در سال ۲۰۲۵
- پذیرش دانشجویان بینالمللی حدود ۷۰٪ کاهش یافته نسبت به سال قبل،
- و پذیرش کارگران خارجی موقت نیز حدود ۵۰٪ کمتر شده است.
اهداف کلانِ پذیرش اقامت دائم برای سال ۲۰۲۶ تا حد زیادی بدون تغییر نسبت به برنامه سال گذشته باقی ماندهاند:
| 2026 (current plan) | 2025 | 2026 (previous plan) | |
| Economic | 239,800 | 232,150 | 229,750 |
| Family reunification | 84,000 | 94,500 | 88,000 |
| Refugee and humanitarian | 56,200 | 68,350 | 62,250 |
| Total | 380,000 | 395,000 | 380,000 |
علاوه بر این، در جدیدترین برنامه مهاجرتی، تنها تغییرات جزئی در اهداف کلی پذیرش اقامت دائم از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ پیشبینی شده است.
| 2026 | 2027 | 2028 | |
| Economic | 239,800 | 244,700 | 244,700 |
| Family reunification | 84,000 | 81,000 | 81,000 |
| Refugee and humanitarian | 56,200 | 54,300 | 54,300 |
| Total | 380,000 | 380,000 | 380,000 |
| French-speaking admissions outside Quebec | 9% (30,267) | 9.5% (31,825) | 10.5% (35,175) |
برنامه استانی (Provincial Nominee Program – PNP)
دولت فدرال کانادا در برنامه مهاجرتی امسال بهطور چشمگیری ظرفیت برنامه استانی (PNP) را نسبت به سال گذشته افزایش داده است. طبق برنامه جدید، هدف پذیرش اقامت دائم از طریق این برنامه به ۹۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
چه کسانی از این افزایش سود میبرند؟
افزایش ظرفیت PNP خبر خوبی است برای گروههای زیر:
- افرادی که در صف انتظار در استخر (Expression of Interest) هستند ولی هنوز دعوتنامه رسمی برای نامزدی دریافت نکردهاند.
- متقاضیانی که امتیاز CRS آنها برای سیستم اکسپرس انتری (Express Entry) پایینتر از حد لازم برای دعوت در قرعهکشیها است.
- افرادی که شرایط لازم برای کلاس تجربه کانادایی (Canadian Experience Class – CEC) را ندارند.
- کسانی که در مشاغل کممهارتتر (TEER سطح ۴ یا ۵) مشغول به کار هستند.
- کارآفرینان و صاحبان کسبوکار خارجی که بهجای کارمندی، قصد دارند از مسیرهای سرمایهگذاری یا کارآفرینی استانی اقامت دائم بگیرند.
همچنین، این افزایش ممکن است به نفع کسانی باشد که در سال ۲۰۲۴ شغل یا صنعت آنها به دلیل کاهش سهمیهها از فهرست مشاغل واجد شرایط PNP حذف شده بود.
اکنون با افزایش سهمیهها، احتمال دارد استانها دامنه مشاغل و صنایع واجد شرایط را گسترش دهند.
پیشزمینه و تغییر سیاستها
برنامه PNP در برنامه مهاجرتی سال گذشته یکی از بزرگترین بازندگان بود: در آن زمان، دولت فدرال هدف پذیرش برای سال ۲۰۲۵ را از ۱۲۰٬۰۰۰ به ۵۵٬۰۰۰ نفر کاهش داد. در پی این کاهش، در ژانویه ۲۰۲۵، دولت فدرال سهمیه نامزدی استانها را به طور متوسط ۵۰٪ کاهش داد. اما بعد از انتقادها و فشارها، در ادامه سال دولت عقبنشینی کرد و سهمیه بیشتر استانها را مجدداً افزایش داد بهجز برای انتاریو (Ontario) و جزیره پرنس ادوارد (PEI) که استثنا بودند.
جهتگیری دولت جدید
افزایش فعلی در سهمیه PNP تحت رهبری نخستوزیر مارک کارنی (Mark Carney) و وزیر مهاجرت لنا دیاب (Lena Diab) نشاندهندهی تغییری چشمگیر در سیاست مهاجرتی دولت فدرال است. این تصمیم در تضاد با سیاستهای دولت پیشینِ جاستین ترودو (Justin Trudeau) و مارک میلر (Mark Miller) است که در اعلام برنامه سطح مهاجرت اکتبر ۲۰۲۴، استانها را به دلیل «مدیریت ضعیف برنامههای PNP» مورد انتقاد قرار داده بودند.
مجوزهای کار (Work Permits)
در برنامه مهاجرتی امسال، دولت کانادا در حالی که برنامه کارگران خارجی موقت (Temporary Foreign Worker Program – TFWP) را محدود کرده، در مجموع اهداف کلی پذیرش برای مجوزهای کار (Work Permits) را افزایش داده است.
این افزایش از طریق برنامه تحرک بینالمللی (International Mobility Program – IMP) انجام شده است، که سهمیه آن بهطور قابلتوجهی رشد کرده است.
جزئیات اهداف سال ۲۰۲۶
- برنامه کارگران خارجی موقت (TFWP):
هدف پذیرش در سال ۲۰۲۶ به ۶۰٬۰۰۰ نفر کاهش یافته است (در مقایسه با ۸۲٬۰۰۰ نفر در برنامه قبلی). - برنامه (IMP):
هدف پذیرش در سال ۲۰۲۶ به ۱۷۰٬۰۰۰ نفر افزایش یافته است (در مقایسه با ۱۲۸٬۷۰۰ نفر در برنامه قبلی).
به این ترتیب، دولت تلاش کرده با وجود کاهش در یک بخش (TFWP)، از طریق افزایش در IMP توازن ایجاد کند.
پیامدها و تأثیرات این تغییرات
- کاهش انعطاف برای کارفرمایان:
با کوچکتر شدن برنامه TFWP، کارفرمایان کانادایی گزینههای کمتری برای استخدام کارگران خارجی خواهند داشت، بهویژه در مشاغل نیازمند نیروی کار موقت یا فصلی. - تأثیر بر فارغالتحصیلان بینالمللی:
افرادی که مجوز کار پس از فارغالتحصیلی (PGWP) آنها در شرف انقضا است، ممکن است با دشواری بیشتری برای تمدید وضعیت خود روبهرو شوند، زیرا مسیرهای کاری موقت محدودتر شدهاند. - چالش برای نیروهای متخصص میاندورهای:
بسیاری از افراد با مهارت متوسط یا بالا که قصد مهاجرت کاری به کانادا از خارج را دارند، با کاهش مسیرهای موجود از طریق TFWP، شانس کمتری برای دریافت مجوز کار خواهند داشت.
دلیل تفاوت میان TFWP و IMP
این تغییرات به این دلیل است که برنامه کارگران خارجی موقت (Temporary Foreign Worker Program – TFWP) یک برنامهی جامع و فراگیر است؛ یعنی تقریباً هر نوع مجوز کاری که تحت هیچ برنامه خاص دیگری قرار نگیرد، از طریق TFWP صادر میشود.
در مقابل، برنامه تحرک بینالمللی (International Mobility Program – IMP) فقط برای موارد خاص اجرا میشود و مجوزهای کاری آن تنها به افرادی داده میشود که در شرایط مشخص و محدود قرار دارند.
تقسیمبندی کلی مجوزهای کار در کانادا
تمام مجوزهای کار (Work Permits) در کانادا در یکی از دو دسته زیر قرار میگیرند:
- Temporary Foreign Worker Program (TFWP):
- یک برنامه عمومی و گسترده است.
- برای موقعیتهایی استفاده میشود که کارفرما نیاز دارد یک نیروی کار خارجی را بهصورت موقت استخدام کند.
- معمولاً نیاز به ارزیابی تأثیر بازار کار (LMIA – Labour Market Impact Assessment) دارد، تا نشان دهد هیچ نیروی کانادایی برای انجام آن کار در دسترس نیست.
- مناسب برای مشاغل فصلی، نیمهماهر یا حتی برخی مشاغل تخصصی است.
- International Mobility Program (IMP):
- مجوزهای کاری این برنامه بدون نیاز به LMIA صادر میشوند.
- فقط برای موقعیتهای خاص مجاز است، مثل:
- انتقال درونشرکتی (Intra-company transfers)
- مجوزهای کار تحت توافقنامههای بینالمللی (مثل CETA، CUSMA)
- مجوزهای کار برای افرادی که مزیت فرهنگی، اقتصادی یا اجتماعی خاصی برای کانادا دارند
- بیشتر برای نیروی متخصص، مدیران ارشد یا مشاغل وابسته به توافقهای خاص بین کشورها است.
افزایش ظرفیت IMP به این معناست که کانادا در حال تمرکز بر جذب نیروی کار متخصصتر، دارای پیوند بینالمللی یا دارای ارزش افزوده خاص برای کشور است، در حالی که مسیرهای کاری موقت عمومی (TFWP) برای کارفرمایان و متقاضیان معمولی سختتر شده است.
| Program | ?LMIA required | Program mandate | ?Who is eligible |
| TFWP | Yes | Econonomic, employer-driven | Any admissible foreign national |
| IMP | No | Economic and cultural | Foreign nationals in specific situations only |
برنامه کارگران خارجی موقت (Temporary Foreign Worker Program – TFWP)
برنامهی TFWP با هدف کمک به کارفرمایان کانادایی طراحی شده است تا بتوانند در صورت نبود نیروی کار کانادایی یا مقیم دائم، نیروی کار خارجی را برای پر کردن موقعیتهای خالی استخدام کنند.
الزامات اصلی برنامه
برای صدور هر مجوز کار در چارچوب TFWP، کارفرما باید ابتدا از ادارهی اشتغال و توسعه اجتماعی کانادا (Employment and Social Development Canada – ESDC)یک ارزیابی تأثیر بازار کار (Labour Market Impact Assessment – LMIA) مثبت یا خنثی دریافت کند.
LMIA نشان میدهد که:
- هیچ شهروند یا مقیم دائم کانادا برای آن شغل در دسترس نیست، و
- استخدام نیروی خارجی تأثیر منفی بر بازار کار کانادا نخواهد داشت.
بدون LMIA معتبر، صدور مجوز کار تحت TFWP ممکن نیست.
شرایط متقاضیان
هر شهروند خارجی واجد شرایط (admissible foreign national) میتواند از طریق این برنامه برای تقریباً هر شغل یا کارفرما در کانادا مجوز کار بگیرد،
به شرطی که کارفرما LMIA مثبت یا خنثی دریافت کرده باشد.
نوع مجوزهای کاری
تمام مجوزهای کار صادرشده در برنامه TFWP “بسته” (Closed Work Permits) هستند.
این یعنی:
- مجوز فقط برای کار در همان شغل و برای همان کارفرمای مشخصشده در مجوز معتبر است.
- متقاضی نمیتواند کارفرمای خود را تغییر دهد یا شغل دیگری را شروع کند مگر با دریافت مجوز کار جدید و LMIA جدید.
محدودیتهای دولت در کنترل برنامه TFWP
بهدلیل ماهیت کلی و بازِ برنامه TFWP، دولت کانادا کنترل محدودی بر تعداد مجوزهای کاری صادرشده از این مسیر دارد.
تا زمانی که کارفرمایان بتوانند ارزیابی مثبت یا خنثی بازار کار (LMIA) دریافت کنند، دولت موظف است برای کارگران خارجی مجوز کار صادر کند.
برای مهار افزایش تعداد مجوزهای کاری تحت TFWP، دولت در سال ۲۰۲۴ چند اقدام محدودکننده انجام داد، از جمله:
- افزایش حداقل دستمزد موردنیاز در مسیر مشاغل با درآمد بالا (High-Wage Stream)،
- و توقف صدور LMIA برای مشاغل با درآمد پایین (Low-Wage Stream) در مناطق با نرخ بیکاری بالای ۶٪.
این سیاستها در واقع راهی غیرمستقیم برای کاهش تعداد مجوزهای کاری در چارچوب TFWP بودند، زیرا دولت مستقیماً نمیتواند از صدور آنها جلوگیری کند.
برنامه تحرک بینالمللی (International Mobility Program – IMP)
در مقابل، برنامه IMP ساختار متفاوتی دارد و علاوه بر جنبههای اقتصادی، بر منافع فرهنگی و اجتماعی کانادا نیز تمرکز میکند.
این برنامه شامل چندین مسیر مهم است:
- International Experience Canada (IEC):
اجازه میدهد جوانان از کشورهایی که با کانادا توافقنامه تحرک دوطرفه دارند، برای کار موقت وارد کانادا شوند.
در عوض، جوانان کانادایی نیز میتوانند در کشورهای عضو این توافقنامهها تجربه کاری مشابه کسب کنند. - Bridging Open Work Permit (BOWP):
برای افرادی صادر میشود که در حال حاضر در کانادا وضعیت کاری دارند و در حال انتظار برای تصمیم در مورد درخواست اقامت دائم خود هستند. - Spousal Open Work Permit (SOWP):
برای همسران یا پارتنرهای قانونی افرادی صادر میشود که در کانادا وضعیت اقامت یا مجوز معتبر دارند (مثلاً دانشجو یا کارگر خارجی). - Post-Graduation Work Permit (PGWP):
یکی از مسیرهای اصلی و شناختهشدهی IMP است که به دانشجویان بینالمللی فارغالتحصیل از مؤسسات کانادایی اجازه میدهد بعد از تحصیل در کانادا زندگی و کار کنند.
ویژگیهای اصلی IMP
- مجوزهای کار در IMP نیاز به LMIA ندارند (LMIA-exempt).
- شامل هر دو نوع مجوز است:
- بسته (Closed): وابسته به کارفرما و شغل مشخص.
- باز (Open): مستقل از کارفرما، که دارنده میتواند برای اغلب کارفرمایان و صنایع در کانادا کار کند.
کنترل دولت از طریق IMP
بر خلاف TFWP، دولت فدرال از طریق IMP میتواند بهصورت مستقیم بر تعداد و نوع مجوزهای صادرشده کنترل داشته باشد.
برای مثال، دولت میتواند:
- مسیرهای خاصی را باز نگه دارد اما شرایط صلاحیت را سختتر کند، یا
- ظرفیت برخی مسیرها را برای تنظیم عرضه نیروی کار تغییر دهد.
نمونهی اخیر این سیاست، سختگیرانهتر شدن شرایط PGWP و SOWP است که هدف آن کاهش حدود ۳۲۵٬۰۰۰ صدور مجوز کار طی سه سال آینده بوده است.
کاهش چشمگیر در اهداف اقامت موقت
در برنامه مهاجرتی امسال، دولت کانادا کاهشهای گستردهای در اهداف پذیرش اقامت موقت نسبت به برنامه سال گذشته اعمال کرده است. هدف اصلی این سیاستها کاهش سهم اقامتهای موقت از جمعیت کل کشور به حدود ۵٪ تا پایان سال ۲۰۲۷ است.
در طول سال ۲۰۲۵، نتایج اولیه این سیاستها مشهود بوده است:
- رشد جمعیت عملاً متوقف شده،
- و پذیرش اقامتهای موقت (از جمله دانشجویان و کارگران موقت) نسبت به سال ۲۰۲۴ بیش از ۵۰٪ کاهش یافته است.
سیاستهایی که موجب کاهش اقامت موقت شدهاند
در سال ۲۰۲۴، دولت فدرال مجموعهای از اصلاحات سیاستی مهم را برای کاهش تعداد اقامتهای موقت اجرا کرد. از جمله:
- اعمال سقف برای درخواستهای مجوز تحصیل (Study Permit Cap)
محدود کردن تعداد کل دانشجویان بینالمللی که میتوانند هر سال برای تحصیل در کانادا درخواست دهند. - حذف صلاحیت برای مجوز کار پس از تحصیل (PGWP)
فارغالتحصیلان برنامههایی که از طریق توافقنامههای واگذاری آموزشی (Curriculum Licensing Agreements) ارائه میشوند، دیگر واجد شرایط دریافت PGWP نیستند. - افزودن محدودیتهای جدید به PGWP
شامل الزامات زبان انگلیسی/فرانسوی و محدود کردن رشتههای تحصیلی واجد شرایط (برای برنامههایی که معاف نیستند). - محدودسازی مجوز کار باز برای همسران دانشجویان (SOWP)
از این پس فقط همسران دانشجویان مقطع دکترا، فوقلیسانسهای ۱۶ ماهه یا طولانیتر، و برخی رشتههای تخصصی (مثل مهندسی، پرستاری و دندانپزشکی) واجد شرایط هستند. - محدودسازی SOWP برای همسران کارگران خارجی موقت (TFWs)
فقط همسران کارگران در مشاغل بسیار تخصصی (high-skilled) یا برخی مشاغل میانمهارتی موردنیاز بازار میتوانند از این مجوز استفاده کنند. - توقف صدور LMIA برای مشاغل کمدرآمد در مناطق با بیکاری بالای ۶٪
این اقدام مستقیماً بر مسیر TFWP (برنامه کارگران خارجی موقت) تأثیر گذاشته است و مانع تمدید بسیاری از مجوزهای کاری شده است.
تأثیرات بلندمدت و کوتاهمدت
بسیاری از این سیاستها در بلندمدت اثر خود را نشان خواهند داد.
برای نمونه:
- کاهش تعداد مجوزهای تحصیل در سال ۲۰۲۵ ممکن است تا سال ۲۰۲۹ تأثیر کامل خود را نشان ندهد،
چون دانشجویانی که در سال ۲۰۲4 یا ۲۰۲۵ وارد برنامههای چهارساله میشوند، تازه در آن سالها فارغالتحصیل شده و برای PGWP اقدام خواهند کرد.
اما برخی سیاستها تأثیر فوری دارند، از جمله:
- توقف صدور LMIA برای مشاغل کمدرآمد که عملاً مانع تمدید مجوزهای کاری در مناطق تحتتأثیر میشود.
از آنجا که مجوزهای TFWP معمولاً یکساله یا دوساله هستند، تأثیر این سیاست در همان چند ماه نخست قابل مشاهده است.
درباره برنامه سطوح مهاجرت (About the Levels Plan)
تعریف و اهمیت برنامه
برنامه سطوح مهاجرت کانادا (Immigration Levels Plan) بخشی از گزارش سالانه به پارلمان است که دولت فدرال موظف است هر سال تا تاریخ ۱ نوامبر آن را ارائه کند.
این برنامه مسیر کلی سیاست مهاجرتی کشور را برای سه سال آینده مشخص میکند.
ساختار برنامه
هر نسخه از برنامه شامل دو بخش اصلی است:
- اهداف مهاجرتی برای سال آینده (Upcoming Year Targets)
- اهداف تقریبی یا پیشبینیشده برای دو سال بعد (Notional Targets)
به عبارت دیگر، برنامه مهاجرتی هر سال تعیین میکند که در سال بعد چه تعداد افراد به عنوان مقیم دائم یا موقت وارد کانادا خواهند شد، و برای دو سال پس از آن تخمینهایی ارائه میدهد.
تغییر مهم از سال گذشته
برنامه سال گذشته برای نخستینبار شامل اهداف مربوط به اقامت موقت (Temporary Residence) نیز شد بهویژه برای دانشجویان بینالمللی و کارگران خارجی.
پیش از آن، تمرکز این گزارش صرفاً بر اقامت دائم بود.
چه کسانی در شمارش اقامت موقت لحاظ نمیشوند؟
برنامه سطوح مهاجرت فقط بخشی از جمعیت موقت را پوشش میدهد و گروههای زیر را مستثنا میکند:
- بازدیدکنندگان (Visitors)
- گردشگران (Tourists)
- کارگران فصلی (Seasonal Workers)
- پناهجویان (Asylum Seekers)
این گروهها خارج از اهداف رسمی برنامه هستند، زیرا معمولاً اقامت کوتاهمدت دارند یا مسیر اقامتشان از طریق برنامههای جداگانه تنظیم میشود.
اهداف پذیرش اقامت دائم در سال ۲۰۲۶
در بخش بعدی برنامه، دولت کانادا جزئیات اهداف پذیرش اقامت دائم برای سال ۲۰۲۶ را بر اساس هر برنامه مهاجرتی (مانند برنامه نامزدی استانی PNP، برنامه خانواده، پناهندگان و غیره) ارائه میدهد.
در مقایسه با طرح سال گذشته، اهداف کلی اقامت دائم تغییرات چشمگیری نداشتهاند، اما تمرکز بیشتری بر مسیرهای اقتصادی و استانی دیده میشود.
| 2026-2028 Plan | 2025 – 2027 Plan | |
| Permanent resident levels | ||
| Federal High Skilled | 109,000 | 124,590 |
| Provincial Nominee Program | 91,500 | 55,000 |
| Federal Economic Pilots | 8,175 | 9,920 |
| Atlantic Immigration Program | 4,000 | 5,000 |
| Federal Business | 500 | 1,000 |
| Temporary resident levels | ||
| IMP | 170,000 | 128,700 |
| TFWP | 60,000 | 82,000 |
| Total workers | 230,000 | 210,700 |
| Students | 155,000 | 305,900 |
اهداف مهاجرت برای سال ۲۰۲۷
| 2026-2028 Plan | 2025 – 2027 Plan | |
| Permanent resident levels | ||
| Federal High Skilled | 111,000 | 118,730 |
| Provincial Nominee Program | 92,500 | 55,000 |
| Federal Economic Pilots | 8,775 | 9,920 |
| Atlantic Immigration Program | 4,000 | 5,000 |
| Federal Business | 500 | 1,000 |
| Temporary resident levels | ||
| IMP | 170,000 | 155,700 |
| TFWP | 50,000 | 82,000 |
| Total workers | 220,000 | 237,700 |
| Students | 150,000 | 305,900 |